Аннотация
Омӯзиши нишондиҳандаҳои ҳолати туршию асос (ҲТА) дар ҳавзаҳои гуногуни рагҳо ва фаъолияти канории шуш ҳангоми сепсис дар заминаи норасоии узвҳо, вобаста ба осеби бартаридоштаи узв ва вазнинии ҳолат буд.
Натиҷаҳои ташхис ва табобати комплексии 100 бемор бо сепсис ва норасоии узвию системавӣ таҳлил карда шуданд. Гурӯҳи 1 (40 бемор) беморони дорои бартарии осеби шадиди гурда (ОШГ), гурӯҳи 2 (30 бемор) бо нишонаҳои асосии норасоии шадиди ҷигар (НШҶ) ва гурӯҳи 3 (30 бемор) бо ҷараёни бартаридоштаи синдроми шадиди норасоии нафаскашӣ СШНН) иборат буданд. Беморони гурӯҳи 3 вобаста ба ҳолати функтсионалии вазифаҳои метаболикии шуш (ВМШ) ба зергуруҳҳои марҳилаи ) (компенсатсионгӣ, суб- ва декомпенсатсионӣ) ҷудо карда шуданд. Гурӯҳи назоратӣ аз 30 донори амалан солим иборат буд.
Нишондиҳандаҳои pH, HCO₃⁻ ва BE аз роҳҳои гуногуни дастрасии раг (дар хуни варидии кубиталӣ, хуни омехтаи варидӣ ва хуни шараёнӣ) омӯхта шуда, таҳлили муқоисавии нишондиҳандаҳои хуни шараёнӣ ва омехтаи варидӣ гузаронида шуд.
Нишондиҳандаҳои ҳолати туршию асос дар хун вобаста ба марҳилаи ихтилоли вазифаҳои метаболикии шуш фарқияти боэътимоди оморӣ доранд. Таѓйироти марҳилавӣ аз атсидози метаболикии ҷуброншуда то декомпенсатсия мушоҳида гардид. Шуш фаъолияти фаъоли канориро нишон дода, ба ислоҳи ихтилоли ҳолати туршию асос мусоидат менамояд, аммо самаранокии ин механизм бо бадшавии ҳолати функтсионалии вазифаҳои метаболикии шуш коҳиш меёбад.
Ҳангоми сепсис бо норасоии узвҳо ислоҳи атсидози метаболикӣ бо истифодаи гидрокарбонати натрий бояд танҳо бо дарназардошти фарқияти варид-шараёнии нишондиҳандаҳои pH, HCO₃⁻ ва BE дар хуни шараёнӣ анҷом дода шавад.
Калимаҳои калидӣ
Матни пурра
Боргирӣ кардани мақола дар PDF
Версияи пурраи мақола дар формати PDF
Феҳристи манбаъ
- Шокиров ТМ, Мурадов АМ. Буферная активность лёгких, их влияние на кислотно-основное состояние и электролиты крови у больных терминальной стадией хронической болезни почек, осложненной сердечной недостаточностью. Вестник Академии медицинских наук Таджикистана. 2019; 9(3): 308–313. DOI: [https://doi.org/10.31712/2221-7355-2019-9-3-308-313](https://doi.org/10.31712/2221-7355-2019-9-3-308-313)
- Комилов ТТ, Мурадов АМ, Мурадов АА, Файзулоев ХТ, Шумилина МВ. Характеристика функциональных показателей почек у больных инфарктом миокарда в зависимости от стадии острого почечного повреждения. Вестник последипломного образования в сфере здравоохранения. 2021; (4): 56–63
- Li X, Yuan F, Zhou L. Organ Crosstalk in Acute Kidney Injury: Evidence and Mechanisms. J Clin Med. 2022; 11(22): 6637. DOI: 10.3390/jcm11226637
- Rojas-Suarez J, Vanegas I, Lavalle O, et al. Acid-base imbalances in critically ill obstetric patients: A multicentre retrospective cohort study. Aust Crit Care. 2025; 38(5): 101297. DOI: 10.1016/j.aucc.2025.101297
- Бакина АА, Павленко ВИ. Комплексный анализ кислотно-основного статуса, газового и электролитного состава венозной крови у больных хронической обструктивной болезнью легких различных категорий риска обострений. Вестник современной клинической медицины. 2020; 13(1): 10–16. DOI: [https://doi.org/10.20969/VSKM](https://doi.org/10.20969/VSKM)
- Шумилина ОВ. Легкие в системе детоксикации при перитоните (обзор литературы). Биология и интегративная медицина. 2023; 5(64): 106–123
- Файзуллоев ХТ. Буферная активность лёгких и их влияние на электролиты, кислотно-основное состояние и осмолярность крови у больных при сочетанных инфаркте миокарда и ишемическом инсульте. Медицинский вестник Национальной академии наук Таджикистана. 2022; 12(1): 52–60
- Мазурок ВА, Антонова ИВ, Головкин АС и др. Энтеропатии критических состояний: клинико-морфологические образы, возможности коррекции. Трансляционная медицина. 2016; 3(5): 42–52
- Дустов ШБ, Мурадов АМ, Шумилина ОВ. Показатели водного обмена и осмолярности крови у больных с острой декомпенсацией хронической сердечной недостаточности до и после лечения. Медицинский вестник Национальной академии наук Таджикистана. 2021; XI(4): 13–19
- Мурадов АМ. Синдром нарушений нереспираторных функций лёгких. Душанбе: Suman; 2000: 283
- Уракова МА. Нереспираторные функции легких при экспериментальном внутримозговом кровоизлиянии в условиях введения финголимода. Регионарное кровообращение и микроциркуляция. 2021; 20(4): 70–74. DOI: [https://doi.org/10.24884/1682-6655-2021-20-4-70-74](https://doi.org/10.24884/1682-6655-2021-20-4-70-74)
- Achanti A, Szerlip HM. Acid-Base Disorders in the Critically Ill Patient. Clinical Journal of the American Society of Nephrology. 2023; 18(1): 102–112. DOI: [https://doi.org/10.2215/CJN.04500422](https://doi.org/10.2215/CJN.04500422)
- Куликов АВ, Шифман ЕМ, Проценко ДН и др. Септический шок в акушерстве: клинические рекомендации Общероссийской общественной организации «Федерация анестезиологов и реаниматологов». Вестник интенсивной терапии имени А.И. Салтанова. 2023; (2): 7–44. DOI: 10.21320/1818-474X-2023-2-7-44
- Ярошецкий АИ, Грицан АИ, Авдеев СН и др. Острый респираторный дистресс-синдром (у взрослых пациентов). Клинические рекомендации (пересмотр 2025 г.). Вестник интенсивной терапии им. А.И. Салтанова. 2025; 4: 7–68. DOI: [https://doi.org/10.21320/1818-474X-2025-4-7-68](https://doi.org/10.21320/1818-474X-2025-4-7-68)
- Chong WH, Saha BK, Medarov BI. Comparing Central Venous Blood Gas to Arterial Blood Gas and Determining Its Utility in Critically Ill Patients: Narrative Review. Anesthesia and Analgesia. 2021; 133(2): 374–378. DOI: [https://doi.org/10.1213/ANE.0000000000005501](https://doi.org/10.1213/ANE.0000000000005501)
- Sanghavi SF, Swenson ER. Arterial Blood Gases and Acid-Base Regulation. Seminars in Respiratory and Critical Care Medicine. 2023; 44(5): 612–626. DOI: [https://doi.org/10.1055/s-0043-1770341](https://doi.org/10.1055/s-0043-1770341)
- Chen L, Grieco DL, Beloncle F, Chen GQ, et al. Correction: Partition of respiratory mechanics in patients with acute respiratory distress syndrome and association with outcome: a multicentre clinical study. Intensive Care Med. 2023; 49(3): 386. DOI: 10.1007/s00134-023-06985-1
- Szrama J, Smuszkiewicz P, Trojanowska I. Acid-base disorders according to the Stewart approach in septic patients. Crit Care. 2014; 18(1): 429. DOI: 10.1186/cc13619
- Thille AW, Peñuelas O, Lorente JA, et al. Predictors of diffuse alveolar damage in patients with acute respiratory distress syndrome: a retrospective analysis of clinical autopsies. Crit Care. 2017; 21(1): 254. DOI: 10.1186/s13054-017-1852-5
- Machado F, Guarnieri A, Freitas FG, Assuncao M, Mazza B, Jackiu M. Prognostic value of central venous-arterial pCO2 difference in severe sepsis and septic shock patients. Crit Care. 2010; 14(1): 155. DOI: 10.1186/cc8387
- Lumholdt M, Andreasen JB, Damgaard K, Christensen EF, Leutscher PDC, Rasmussen BS. Comparison of venous and calculated blood gas values to arterial values in critically ill patients. Acta Anaesthesiol Scand. 2025; 69(1): e14555. DOI: 10.1111/aas.14555
- Kashlan OB, Wang XP, Sheng S, Kleyman TR. Epithelial Na+ Channels Function as Extracellular Sensors. Compr Physiol. 2024; 14(2): 1–41. DOI: 10.1002/cphy.c230015
- Giani D, Santoro MC, Gabrielli M, et al. The Role of Venous Blood Gas Analysis in Critical Care: A Narrative Review. Medicina (Kaunas). 2025; 61(8): 1337. DOI: 10.3390/medicina61081337
- White HD, Vazquez-Sandoval A, Quiroga PF, Song J, Jones SF, Arroliga AC. Utility of venous blood gases in severe sepsis and septic shock. Proc (Bayl Univ Med Cent). 2018; 31(3): 269–275. DOI: 10.1080/08998280.2018.1460133